ŻYCIORYS JANA CHRYZOSTOMA PASKA Jan Chryzostom Pasek urodził się w 1636 roku. Pochodził z niezamożnej szlachty, dzierżawiącej majątki w okolicach Rawy Mazowieckiej. Edukację zakończył na niższym kolegium jezuickim w Rawie. Jako 19-letni chłopak wstąpił do wojska. Walczył w Danii, po czym brał udział w zwycięskich walkach z Moskwą pod Połonką i nad Basią, skąd prowadził posłów moskiewskich do Warszawy. Podczas rokoszu Lubomirskiego stanął po stronie króla, brał udział w elekcji Michała Korybuta Wiśniowieckiego, a w 1667 roku powierzono mu dowodzeniem pospolitym ruszeniem przeciwko Turkom. W tym samym roku niespodziewanie się ożenił i osiadł na roli gospodarując na dożywociu żony i dzierżawiąc wsie w województwie krakowskim. Zmarł w 1701 roku w swym majątku w Niedzieliskach. Pamiętnik zaczął spisywać pod koniec życia. PAMIĘTNIKI JANA CHRYZOSTOMA PASKA JAKO PRZEJAW SARMATYZMU Warstwa obyczajowa Dzięki bezpośredniemu stosunkowi autorów do przedstawionych faktów, dzięki żywości i barwności wysławiania się pamiętniki są znakomitym źródłem poznania ludzi i obyczajowości tamtych czasów. Wzorce osobowe Z pamiętników Jana Chryzostoma Paska wyłania się wzorzec osobowy szlachcica - ziemianina wiodącego spokojne życie, pełne towarzyskich, trochę rubasznych biesiad, wyróżniającego się wśród okolicznej szlachty głównie swym talentem do oswajania dzikiego ptactwa i zwierząt. Zupełnie inny priorytet rysują nam jednak księgi sądowe. Wynika z nich, że był to znany w okolicy awanturnik, warchoł i pieniacz, na którym ciążył pięciokrotnie wyrok sądowy, skazujący go na banicję. Przekupna i słaba władza ówczesnej Rzeczypospolitej nigdy tego wyroku jednak nie wyegzekwowała. Język i styl utworu wydarzenia historyczne, które prezentował były jedynie tłem dla zaprezentowania jego przygód szeroka skala realizmu w przedstawianiu życia wojennego i obyczajowego ówczesnej szlachty używane są makaronizmy, latynizmy dużo porównań bardzo długie zdania z orzeczeniem na końcu język zbliżony do języka potocznego, żywy narracja - styl gawędziarski, dynamiczny w partiach opisowych, czasami nieco rozwlekły dialogi krótkie, żywe, dynamiczne sceny dramatyczne i komediowe wprowadzenie świata zwierzęcego (np.: koń, wydra)
Życiorys i pamiętniki Jana Chryzostoma Paska
ŻYCIORYS JANA CHRYZOSTOMA PASKA Jan Chryzostom Pasek urodził się w 1636 roku. Pochodził z niezamożnej szlachty, dzierżawiącej majątki w okolicach Rawy Mazowieckiej. Edukację zakończył na niższym kolegium jezuickim w Rawie. Jako 19-letni chłopak wstąpił do wojska. Walczył w Danii, po czym brał udział w zwycięskich walkach z Moskwą pod Połonką i nad Basią, skąd prowadził posłów moskiewskich do Warszawy. Podczas rokoszu Lubomirskiego stanął po stronie króla, brał udział w elekcji Michała Korybuta Wiśniowieckiego, a w 1667 roku powierzono mu dowodzeniem pospolitym ruszeniem przeciwko Turkom. W tym samym roku niespodziewanie się ożenił i osiadł na roli gospodarując na dożywociu żony i dzierżawiąc wsie w województwie krakowskim. Zmarł w 1701 roku w swym majątku w Niedzieliskach. Pamiętnik zaczął spisywać pod koniec życia. PAMIĘTNIKI JANA CHRYZOSTOMA PASKA JAKO PRZEJAW SARMATYZMU Warstwa obyczajowa Dzięki bezpośredniemu stosunkowi autorów do przedstawionych faktów, dzięki żywości i barwności wysławiania się pamiętniki są znakomitym źródłem poznania ludzi i obyczajowości tamtych czasów. Wzorce osobowe Z pamiętników Jana Chryzostoma Paska wyłania się wzorzec osobowy szlachcica - ziemianina wiodącego spokojne życie, pełne towarzyskich, trochę rubasznych biesiad, wyróżniającego się wśród okolicznej szlachty głównie swym talentem do oswajania dzikiego ptactwa i zwierząt. Zupełnie inny priorytet rysują nam jednak księgi sądowe. Wynika z nich, że był to znany w okolicy awanturnik, warchoł i pieniacz, na którym ciążył pięciokrotnie wyrok sądowy, skazujący go na banicję. Przekupna i słaba władza ówczesnej Rzeczypospolitej nigdy tego wyroku jednak nie wyegzekwowała. Język i styl utworu wydarzenia historyczne, które prezentował były jedynie tłem dla zaprezentowania jego przygód szeroka skala realizmu w przedstawianiu życia wojennego i obyczajowego ówczesnej szlachty używane są makaronizmy, latynizmy dużo porównań bardzo długie zdania z orzeczeniem na końcu język zbliżony do języka potocznego, żywy narracja - styl gawędziarski, dynamiczny w partiach opisowych, czasami nieco rozwlekły dialogi krótkie, żywe, dynamiczne sceny dramatyczne i komediowe wprowadzenie świata zwierzęcego (np.: koń, wydra)