Renesans w Polsce



Polski renesans rozwija się najpełniej w latach 1543 - 1584. Data pierwsza związana jest z wydaniem "Krótkiej rozprawy" M. Reja, "O karze za mężobójstwo" A.F. Modrzewskiego i "O obrotach ciał niebieskich" M. Kopernika. Rok końcowy polskiego odrodzenia określa data śmierci Jana Kochanowskiego, najwybitniejszego humanisty i poety tej epoki. Renesans zwany jest także "złotym wiekiem", aluzja do "Przemian" Owidiusza, rzymskiego poety, który podzielił w swym dziele etapy rozwoju świata na wieki złoty, srebrny, miedziany i żelazny. Ów pierwszy etap charakteryzował się tym samym, co biblijny raj na ziemi. Polska stawała się potęgą terytorialną i polityczną Europy, a szlachta zyskiwała sobie wiele praw stawiających tę warstwę społeczną na wyżynach hierarchii politycznej kraju. Szlachta to wcześniejsze rycerstwo zyskujące sobie nadania ziemskie od monarchy. Z powodu wzrostu rangi tej grupy społecznej i licznych przywilejów nadawanych im przez króla renesans określa się też mianem "złotego wieku" wolności szlacheckiej.

Renesans w Polsce

Materiały

"Larwa" Cypriana Norwida

XIII. Larwa Kolejny utwór cyklu Vade-mecum (pochodzący z 1851 r.) ukazu¬je Ludzkość, co płacze dziś i drwi, wygląda odrażająco (Larwa) i przypomina kobietę lekkich obyczajów, która stoczyła się na dno moralne. Skąd tak drastyczny obraz? Dlaczego autor tak surowo o¬cenił ludzi swojej epoki? Żeby odpowiedzieć na te pytania, należy ...

Jak i gdzie powstała komedia?

Komedia powstała w starożytnej Grecji. Wyrosła z dwojakiego źródła: attyckiego - obrzędy dionizyjskie, w ramach których śpiewane były swawolne i satyryczne piosenki towarzyszące wesołym pochodom ku czci Dionizosa, doryckiego - mimy ludowe, improwizowane scenki rodzajowe lub mitologiczne. W V w. p.n.e. powstała komedia staroattycka mająca ch...

Dzieje getta jako historia umierania w "Zdążyć przed Panem Bogiem"

Dzieje getta jako historia umierania Hanna Krall „Zdążyć przed Panem Bogiem”. Hanna Krall słynna warszawska dziennikarka oparła książkę „Zdążyć przed Panem Bo-giem” na reportażu przeprowadzonym z Markiem Edelmanem, ostatnim żyjącym przywódcą powstania w getcie warszawskim. Utwór Hanny Krall ma charakter dokumentalny,...

Bohaterowie błądzą. Ich doświadczenie przestrogą i pouczeniem dla odbiorcy

6. Temat: Dlaczego bohaterowie błądzą? Ich doświadczenia przestrogą i pouczeniem dla odbiorcy. Życie ludzkie – czy istnieje większa wartość niż ono? W swoim postępowaniu człowiek kieruje się określonymi zasadami moralnymi, ideałami, według których warto żyć uczciwie i godnie. Zdarza się jednak, że droga życiowa, którą podąża, okazuje się ...

Rozwój religii greckiej oraz świat bogów greckich wg. "Mitologii"

Rozwój religii greckiej oraz świat bogów greckich wg. \"Mitologii\" J. Parandowskiego. Mitologia jest zbiorem baśni o bogach i bohaterach. Fetyszyzm jest najstarszą formą religii greckiej polegającą na oddawaniu czci przedmiotom martwym. Inną formą religii był antropomorfizm czyli wyobrażenie bogów na wzór ludzi. Świat bogów greckich. Bogow...

"Szewcy" - cechy dramatu awangardowego

. Cechy dramatu awangardowego na przykładzie „Szewców” S. I. Witkiewicza. Twórczość dramatyczna Witkiewicza stanowi odzwierciedlenie poglądów filozoficznych, jakie pojawiły się na początku XX wieku. Historiozofia tego okresu znacznie różni się od wcześniejszej. Do XVII wieku dzieje świata rozpatrywano w stosunku do idei wiecznoś...

"Wesele" - historia a współczesność

Historia, a współczesność w \"Weselu\" Stanisława Wyspiańskiego Stanisław Wyspiański, najwybitniejszy przedstawiciel Młodej Polski, w swoich dramatach często podejmował zagadnienie wyzwolenia narodu. Jest ono także widoczne także w \"Weselu\". Inspiracją do napisania utworu były autentyczne wydarzenia, mianowicie zabawa weselna w podkrakowskiej...

"Jeszcze słychać śpiew i rżenie koni"

Historia Polski i trudna droga Polaków do odzyskania niepodległości miały ścisły związek ze sztuką w szerokim tego słowa znaczeniu. Najbardziej wrażliwi, czyli artyści, postrzegali Ojczyznę jako jedną z wartości najważniejszych. Często, gdy prawie całe społeczeństwo traciło nadzieję na jej odzyskanie i było zniechęcone do dalszej walki o wolność...