"Tango" wobec "Wesela"



Tango wobec Wesela Tango ma również pewne punkty odniesienia na gruncie dramatu polskiego. Jednym z nich, może najbardziej wyrazistym, jest Wesele Stanisława Wyspiańskiego.12 Do tego utworu nawiązuje też dramat Zabawa, w którym Mrożek wykorzystuje podobną sytuację (spotkanie towarzyskie) do tego, by przez dialogi i zachowanie trzech parobków przedstawić refleksje natury społecznej i historiozoficznej. Nawiązania do młodopolskiego „dramatu narodowego” w Tangu real¬izują się poprzez pewne analogie. Najbardziej narzuca się tu motyw tańca – w Weselu jest to somnambuliczny chocholi taniec, w którym, we śnie – jak zaklęci – kręcą się bezradni uczestnicy uczty, w utworze Mrożka – szaleńcze finałowe tango prowadzone przez Felka, któremu bez sprzeciwu podporządkowuje się Eugeniusz. Słowa Miałeś chamie złoty róg pobudzają do refleksji o zmarnowanej narodowej szansie. Zgromadzeni nie potrafili stanąć na wysokości zadania. Podobna sytuacja pojawia się w Tangu – mimo braku akceptacji dla totali-tarnego reżimu Edka, nie ma wśród zniewolonego grona nikogo, kto zdołałby się mu przeciwstawić. Innym elementem łączącym obydwa utwory jest ślub – moment rozpoczęcia nowej drogi życia, a więc odnowy i odmiany. W obu dra¬matach ma spełnić taką funkcję i objąć nią wszystkich bohaterów. W Weselu przeszkodą staje się marazm, niedbałość i niezrozumienie powagi chwili, czyli bierna postawa uczestników spotkania, w Tangu postaci przeobrażają się na modłę tych z dramatu Wyspiańskiego w chwili, gdy ginie jedyny rzecznik poszukiwania celu i sensu życia (idei) – Artur. Struktura społeczeństwa polskiego ujawniona w modernistycznym dramacie jest szerokim przekrojem zachowań i postaw wobec naro¬dowej sprawy. W utworze Mrożka również odnajdujemy różne wa¬rianty stosunku do idei czynu lansowanej przez młodego inteligenta. Odrzucenie jego starań jest równoznaczne ze zmarnowaniem szansy na odnowę wzajemnych interpersonalnych relacji. W obydwu utworach wśród postaci autorzy umieszczają chłopów. Wyspiański nawiązuje do młodopolskiej mody – „chłopomanii”, którą traktowano jako okazję do pojednania klas społecznych i uzdrowienia inteligencji. Zapowiedź czynu zbrojnego wyraźnie wskazuje chłopów jaka jedyną siłę zdolną do podjęcia skutecznej walki pod kierow-nictwem inteligencji. Niedojrzałość, brak odpowiedzialności za losy narodu prowadzą do uśpienia bohaterów i idei. W Tangu ostatecznie przejmuje władzę silny prostak – Edek – przedstawiciel chłopstwa. Przypomnijmy, że na władzy „ludu pracującego miast i wsi” opierano też pewne obietnice odnowy kraju w systemie komunistycznym. Efekty tych nadziei i starań obrazuje zaklęty krąg taneczników w Weselu i głośne dźwięki tanga narzucone przez Edka. Kolejny raz li¬teratura potwierdza tragiczną prawdę o braku jedności narodowej. Poszukiwanie sposobu na przemianę nieakceptowanej rzeczywis¬tości sprowadza się do dyskusji o idei, która mogłaby te oczekiwania spełnić. I tam (w Weselu) i tu (w Tangu) „grają się” bohaterom w duszach marzenia, nadzieje, idee. Chocholi taniec usypia je wraz z postaciami utworu – być może kiedyś się obudzą. Tango Edka i Eugeniusza jest już tylko dopowiedzeniem, że wraz z odejściem Artura giną nadzieje i szanse na odzyskanie hierarchii wartości i sensu życia.

"Tango" wobec "Wesela"

Materiały

Analiza "Próba rozwiązania mitologii" Zbigniewa Herberta

Próba rozwiązania mitologii Jest to kolejny tekst (z tomu Napis wydanego w 1969 r.) podej¬mujący próbę weryfikacji utrwalonych w tradycji sądów dotyczących mitologii – wywodzących się z niej postaci, symboli, motywów itp. Akcentowane w wielu źródłach związki kultury europejskiej z dzie¬dzictwem antyku – z filozofi...

"symbol to przede wszystkim synteza jako przeciwstawienie sztuki analitycznej, synteza dosięgająca najwyższych rozmiarów" K.Wyka

W epoce neoromantyzmu, stanowiącej zaprzeczenie wszelkich idei i tendencji pozytywistycznych wykształciły się wśród artystów nowe poglądy na temat sztuki i zadań jakie powinna sobie ona stawiać. O sztuce i jej znaczeniu pisali m.in. Przybyszewski (w artykule „Confiteor”) i Przesmycki („Pro arte”). Ci i inni autorzy manife...

Danton - wielki aktor czy dobry człowiek?

Danton - wielki aktor czy dobry człowiek? Georges- Jacques Danton urodził się 29 października 1759 r, w Arcis-sur-Aube: sto pięćdziesiąt kilometrów od Paryża. Wychowany został w wielodzietnej rodzinie, co na ówczesne czasy nie było nietypowe. Ojciec jego przeżył czterdzieści lat, co w odróżnieniu od dni dzisiejszych było średnią wieku, w ro...

Impresjonizm w "Krzak dzikiej róży" i "Melodia mgieł nocnych"

IMPRESJONIZM Impresjonizm to subiektywne utrwalenie wrażeń jednostkowych. Nazwa kierunku pochodzi od obrazu Claude Monet\'a Impresja - wschód słońca. Główne cechy kierunku to: malarstwo plenerowe, utrwalające bezpośrednie wrażenia zmysłowe, gra refleksów światła i kolorów, swobodna technika malarska. Głównymi tematami były pejzaż, martwa natu...

Literatura lat powojennych jako próba oceny systemu totalitarnego

Państwa o charakterze totalitarnym istniały na długo przed sprecyzowaniem pojęcia „totalitaryzm” i jednoznacznym określeniem cech podobnego ustroju. Sam termin po raz pierwszy został użyty w 1934 roku przez Gentile\'a na oznaczenie państwa, któremu przysługuje pełna władza nad obywatelami. W tym sensie totalitaryzm był odrzuceniem id...

Poglądy Platona

• poglądy : 1 sprzeciwiał się relatywizmowi sofistów i atomistycznemu materializmowi 2 od Sokratesa przyjmował, że wiedza pewna i powszechna zawiera się w pojęciach ogólnych i nie tylko dotyczących dziedziny etyki, ale i wszelkiego bytu 3 od Heraklita przyjmował, że postrzeżenia dają jedynie obraz świata materi...

Utwory Ignacego Krasickiego

Najwybitniejszym pisarzem i poetš polskiego o?wiecenia był Ignacy Krasicki. Urodził się w Dubiecku, w 1735r., jako potomek szlacheckiego rodu. Przeznaczony przez rodziców do stanu duchownego, po ukończeniu kolegium jezuickiego został księdzem. W czasie Sejmu Cztero-letniego wykazał zainteresowanie i sympatię dla programu stronnictwa patriotów. N...

Geneza kazań

emat: Geneza kazań Geneza Kazań - Kazania, co ciekawe, nie były wygłoszone, mimo że pierwotnie takie było ich przeznaczenie. - Gatunek ten w renesansie należał do specyficznych form literackich, w których najważniejszą funkcję pełniła postać mówiącego, prezentującego poglądy Kościoła. - Na tym tle zrodził się profetyzm Kazań, wzmocniony j...