"Bogurodzica" i "Lament Świętokrzyski"



Czas powstania „Bogurodzicy" jest sporny. Najczęściej przyjmuje się 1 poł. XIII w. Po raz pierwszy wydrukowano ją w 1506r. w „Statucie" Jana Łaskiego. Była hymnem dynastycznym Jagiellonów. Pierwotny utwór posiadał 2 strofy, z czasem dodawano kolejne, aż do 22. Pierw-sza część jest modlitwą do Matki Bożej z prośbą o wstawiennictwo u Chrystusa. Druga - prośbą do Syna Bożego o wysłuchanie modlitw, pobożne życie doczesne i po śmierci - życie wieczne. Kompozycja „Bogurodzicy" jest zgodna z zasadami scholastyki (godzi prawa wiary i rozumu). Występuje tu symboliczna liczba 4, oznaczająca kwadrat cnót. Tekst w wersach rozłożony jest na równoległe odcinki o jednakowej (bądź wydłużonej o jedną) liczbie sylab. W pieśni występują rymy wewnętrzne i końcowe. Utwór jest meliczny i monodyczny. „Posłuchajcie bracia miła..." to liryka skargi. Utwór zawiera motyw Matki Boleściwej sto-jącej pod krzyżem katowanego Syna. Monolog Marii uwydatnia ludzki wymiar cierpienia. Zawarty jest także obraz męki; pasji Syna. W pieśni istnieją opozycje czasowe (przeszłość i doświadczana dramatyczna teraźniejszość) oraz przestrzenne (sfera ziemska i duchowa). Współczucie Stabat Mater dla matek ziemskich czyni ją Matką Miłosierdzia; pośredniczką między ludźmi, a Bogiem. Utwór stał się inspiracją dla współczesnych twórców (np. Józef Wittlin w wierszu okupacyjnym przedstawia kobietę stojącą przed powieszonym przez Niem-ców synem - stanowi ona alegorię Matki Polski).

"Bogurodzica" i "Lament Świętokrzyski"

Materiały

Wpływ filozofii greckiej na twórczość Horacego

w swoich pieśniach, Horacy często korzysta z epikureizmu, jako podstawy filozoficznej: miłość uważa za przyjemność, rozrywkę i igraszkę; głosi też pochwałę uczty i wina najlepiej na łonie natury, wszystko oczywiście z umiarem; również widzimy w jego utworach przejawy jego prawdziwej filozofii życiowej, jaką był stoicyzm: starał się zachowywać dy...

Pierwsi chrześcijanie w "Quo vadis"

Pierwsi chrześcijanie Grupa chrześcijan imponuje wiernością swoim ideałom wymagającym wyrzeczeń, narzucającym pewne rygory. Jej członków jednoczy wspólnota przekonań opartych na wierze w jednego Boga. Porwani mocą Chrystusowej nauki i ofiary chcą służyć swojemu Bogu i żyć wedle nakazów, do przestrzegania których czują się zobowiązani. Rzes...

Tragizm w teatrze antycznym, szekspirowskim i romantycznym

Omów koncepcje tragizmu i ich wyraz dramaturgiczny w teatrze antycznym, szekspirowskim i romantycznym. Tragizm, tak jak komizm czy groteska jest kategorią estetyczną, określa rodzaj dzieła. Polega na umiejscowieniu bohaterów w sytuacji konfliktu tragicznego, w starciu dwóch równorzędnych racji. Wybór którejkolwiek z nich przynosi klęskę, a nawe...

Gatunki literackie starożytności

Epos - rozbudowany utwór epicki pisany wierszem, składający się z inwokacji i pieśni; wywodzi się z tradycji ustnej; duża liczba epitetów; występowanie narratora, który obserwuje lecz nie ocenia; fragmenty dynamiczne i statyczne; świat przedstawiony ma cechy realistyczne i fantastyczne; dzieje bohaterów ukazane są na tle przełomowych wydarzeń ...

Legendy korynckie

--------LEGENDY KORYNCKIE------------------------------------------------------------------------ Syzyf-madry krol Koryntu,ulubieniec bogow,wyjawil sekret Zeusa i zostal skazany na smierc,mial palac na szczycie gory Akrokorynt Bellerofon-piekny wnuk Syzyfa,w mlodosci zabil przez nieostrosnosc wlasnego brata i zostal wygnany z kraju Projtos-...

Ulepszenie "Sonetów krymskich" Mickiewicza

46. Na czym polega nowatorstwo \"Sonetów krymskich\" A. Mickiewicza? W 1823 roku władze carskie wykryły tajne organizacje młodzieżowe działające w Wilnie oraz innych miastach Litwy. Rozpoczęły się aresztowania, uwięziono także Mickiewicza i jego przyjaciół, filomatów. Odbył się proces i na mocy wyroku niektórych działaczy skazano na więzien...

Interpretacja słów Kawki: "Nauka jest jak niezmierne morze, im więcej jej pijesz, tym bardziej jesteś spragniony"

Nauka w życiu, człowiekowi jest bardzo pomocna, im więcej nowych rzeczy poznajemy, tym bardziej ciekawi nas świat i jego tajemnice. Po pierwsze, potwierdzeniem słów Paluszkiewicza jest historia życia jego ucznia – Andrzeja Radka. On żył według tych słów. Dzięki wytrwałej i rzetelnej pracy stał się człowiekiem wykształconym. Znaczył wiele ...

Co to jest powieść?

Powieść podstawowy gatunek epicki w literaturze ostatnich trzech stuleci. Kształtował się w ciągu XVII - XVIII w. wchłaniając doświadczenia starszych gatunków narracyjnych; w XIX w. uzyskał postać, którą do dziś uznaje się za wzorcową. Jednak początków powieści należy szukać w średniowiecznych kronikach, żywotach świętych i legendach. Anonimow...