Przedstawiciele oświeceniowi



OSIĄGNIĘCIA CZOŁOWYCH PRZEDSTAWICIELI Encyklopedyści W oświeceniu we Francji po raz pierwszy zaczęto wydawać pierwszą na świecie encyklopedię. Składała się z 28 tomów. Przedstawicielami są: Wolter Diderot Rousseau Hasła w encyklopedii zapisywali według własnych wiadomości o danych pojęciach. Encyklopedia miała zrewolucjonizować sposób postrzegania świata. Wolter Było francuskim pisarzem. Uprawiał wiele gatunków literackich: powiastki filozoficzne “Kandyd”, “Prostaczek”; dramaty “Zaira”, pisma filozoficzne “Traktat o tolerancji”. Wolterianizm jest to postawa charakteryzująca się krytycyzmem, odrzuceniem autorytetów. Mówi o konieczności tolerancji dla innych postaw. Charakteryzuje ją libertynizm (swoboda, również obyczajowa, racjonalizm, podkreślenie niezależności). jest to wzorzec osobowy człowiek, który broni własnej niezależności, suwerenności, rozumu. Ma świadomość, że myśli i broni swoich myśli. Nie chce być traktowany jako ogół. wolterianizm to też styl literacki, charakteryzujący się dowcipem, paradoksem, elegancją wypowiedzi, błyskotliwością myśli. Służył do wyrażania filozoficznych myśli o człowieku i jego miejscu w kosmosie. Służył do przyglądania się ludzkiemu życiu jako pewnemu stereotypowi. “Kandyd” Treścią tego utworu są losy tytułowego bohatera. Część I Kandyd zalecał się do Kunegundy. Zobaczył to jej ojciec i wygnał go z zamku. Kandyd chowa się więc w zamku. Autor dowodzi tu, że nie ma skutków bez przyczyny. Część II Po wygnaniu Kandyd jeździ po świecie. Odwiedził Eldorado. Zobaczył, że żyje się tam dostatnio. Jest tam pełno złota, ale tamtejsi nie traktowali złota jako czegoś cennego. Panował powszechny dostatek i dobrobyt. Gdy wszyscy go mają to nie liczy się on tak dla ludzi. Część III Są tu refleksje na temat zła i dobra. Stwierdzają, że ludzka natura nie zmieni się Człowiek ma skłonność do zła. Mowa jest też o nietolerancji religijnej. Denis Diderot Był pisarzem, filozofem, stworzył zarys teorii dramatu XVIII wieku pt. “Paradoks o autorze”. Znany jest jako autor powieści: “Kubuś fatalista i jego pan” Kubuś i jego pan podróżują konno i prowadzą rozmowy. Osią fabuły jest podróż, chwytem konstrukcyjnym dialog. Najważniejsze są przemyślenia bohatera. Wydarzenia są jedynie ilustracją. Większym filozofem jest Kubuś. On roztrząsa problemy dotyczące przypadku, miłości, wolnej woli. Kubuś jest wyznawcą fatalizmu. Wierzy w odgórne założenia co do jego losu. Tego typu zachowanie jest związane z teorią predestynacji Jest to teoria mówiąca, że ‘Kroczymy w ciemnościach, pod tym co zapisane w górze’. Komentarz autorski to zwroty do czytelnika. Narrator snuje opowieść jak tworzy swoje dzieło. Jest to, więc też powieść o stwarzaniu powieści. Rozmowy dotyczą Kubusia, jego miłości. Kubuś dąży do uogólnień, maksym. Z rozmowy możemy się dowiedzieć, że człowiek wypełnia to co jest zapisane. Człowiek nie wie jaki będzie jego cel. Każde wydarzenie pociąga za sobą następne. W życiu jest też istotna kwestia przypadku. Cały ten utwór kipi jednak optymizmem. Kubuś zgadza się na taki los i jest z tego zadowolony.

Przedstawiciele oświeceniowi

Materiały

Ignacy Krasicki jako twórca - sposób poetyckiej perswazji

Najwybitniejszy pisarz, poeta i publicysta polskiego oświecenia, Ignacy Krasicki, pochodził ze zubożałej rodziny magnackiej. Urodził się 3 lutego 1735 roku w Dubiecku nad Sanem, a zmarł 14 marca 1801 roku. W latach 1743 - 1750 uczęszczał do szkół jezuickich we Lwowie. Od roku 1751 do 1754 przebywał w seminarium misjonarzy w Warszawie, a następni...

Funkcje motywu biblijnego w "Mistrzu i Małgorzacie"

Motywy zaczerpnięte z Biblii nadały utworowi szersze znaczenie, bardziej uniwersalne (historia Jeszuy i Piłata) Prezentowana jest walka dobra ze złem: dobrzy są Jeszua i Małgorzata, natomiast zło obejmuje wszystkich ludzi egzystujących w machinie totalitaryzmu; Szatan nie jest tu uosobieniem zła, raczej zajmuje się wykonywaniem wyroków na lud...

Pisarze baroku i oświecenia w trosce o dobro kraju

\"Pisarze baroku i oświecenia w trosce o dobro kraju\". Temat troski o dobro kraju w literaturze ma charakter ponadczasowy. Już w renesansie wytworzył się ideał patrioty. Kochanowski w \"Odprawie posłów greckich\" ukazał Antenora jako obywatela kochającego ojczyznę, spełniającego wszelkie powinności wobec państwa, stawiający jej dobro ponad sw...

Bohater pozytywny epoki pozytywizmu

Nowe zadanie, stawiane literaturze i predestynowane do ich realizacji gatunki literackie narzuciły określony typ bohatera pozytywnego. Bohaterami stali się ludzie realizujący ideały pozytywistyczne, aktywni, liczący się z realiami świata, w którym egzystowali. Bohaterowie ci samorealizowali się w pracy, która stała się miernikiem ich wartości. ...

Krzysztof Kamil Baczyński jako poeta przeklęty

Poeta przeklęty – patron „czarnej poezji” Jak wspominaliśmy, wielu młodych poetów, rozpoczynających po wojnie swoją drogę artystyczną, czuło się spadkobiercami wartości bronionych przez Krzysztofa Kamila Baczyńskiego. U jednych były to wprost wypowiadane wyznania lub czytelne aluzje, w przypadku innych można mówić tylko o...

Co to jest misteria?

misteria utwór o charakterze religijnym, tematycznie związany z Nowym Testamentem W kulturze średniowiecznej nie było traktowane jako samodzielne dzieło artystyczne, ale przede wszystkim jako element obrzędu Charakterystyczna dla misterium była obecność tzw. intermediów, czyli scen komicznych, przede wszystkim o charakterze groteskowo-satyryczn...

Myśl reformatorska w twórczości Krasickiego

Druga połowa XVIII wieku stanowi w dziejach Polski okres obfitujący w wydarzenia niezwykle dramatyczne. Były to bowiem czasy wielkich przeobrażeń gospodarczych, społecznych, politycznych i kulturalnych, które jednak nie uchroniły kraju przed tragedią rozbiorów i upadkiem państwa. Tak więc w perspektywie historycznej okres ten rysuje się jako...

Jak i gdzie powstała komedia?

Komedia powstała w starożytnej Grecji. Wyrosła z dwojakiego źródła: attyckiego - obrzędy dionizyjskie, w ramach których śpiewane były swawolne i satyryczne piosenki towarzyszące wesołym pochodom ku czci Dionizosa, doryckiego - mimy ludowe, improwizowane scenki rodzajowe lub mitologiczne. W V w. p.n.e. powstała komedia staroattycka mająca ch...