Ogólnoludzkie i ponadczasowe treści dramaturgii Szekspira



Ogólnoludzkie i ponadczasowe treści dramaturgii W Szekspira (na przykładzie dowolnie wybranego utworu). William Szekspir tworzył w Anglii w II połowie XVI wieku. Jego sztuki grane są do dziś i uważane za klasykę teatru. Każdy chyba zgodzi się ze stwierdzeniem, że jest on twórcą wszechczasów. W powszechnej opinii panuje przekonanie, że gdyby zniszczeniu uległa cała spuścizna literacka, a ocalały jedynie dzieła Szekspira, dorobek myśli ludzkiej byłby uratowany. Utwory Szekspira z powodzeniem wypełniłyby powstałą lukę, ogarniają bowiem całokształt ludzkiego doświadczenia. Miłość, nienawiść, zazdrość, zdrada, władza, ambicja, lęk, zbrodnia, zemsta, pazerność, słabość, siła... oto tematy tego pisarstwa. Dzięki nim nie Szekspir nie tylko wyprzedził swoją epokę o dwa wieki, ale w ogóle wyzwolił się z oków czasu. Stał się twórcą uniwersalnym dla każdej epoki i dla każdej przestrzeni. Chociaż często sięgał do konkretnych motywów z mrocznej historii Anglii, zawsze poszukiwał w nich odwiecznych ludzkich dylematów, uczuć, żądzy i namiętności. Był bowiem nie tylko doskonałym obserwatorem rzeczywistości zewnętrznej, był przede wszystkim genialnym psychologiem. Umiejętność analizowania ludzkiej duszy, odgadywania ukrytych pragnień zrodziła w efekcie serię wspaniałych dramatów: „Makbeta”, „Hamleta”, „Romea i Julię”, „Otella”, „Króla Leara”... Szekspir rozpatruje i ukazuje sprawy ludzkie dotyczące człowieka zawsze, bez względu na epokę, historię, obyczaje. Tematem analiz są pojęcia ponadczasowe, towarzyszące człowiekowi na każdym etapie rozwoju cywilizacji. Szekspir był twórcą wielkiej miary, gdyż zaprezentował i poddał analizie jednostkę ludzką tak, że jego literacka wykładnia jest wciąż żywa i frapująca odbiorcę. „Makbet” jest analizą zła, zbrodni, która wyzwala złe moce, walki o władzę, ambicji, a także strachu. Czytając dramat, zadajemy sobie pytanie, czy Makbet jest odpowiedzialny za swoje zbrodnie? A czy jest cokolwiek lub ktokolwiek na kogo można zrzucić ciężar uczynionej przez siebie zbrodni? Czy człowiek może liczyć na coś takiego? To pytanie zadaje Szekspir swoim odbiorcom – nie my Szekspirowi. Makbet jest mordercą, w dodatku królobójcą. Zabił goszczącego we własnych progach króla Dunkana. Zabijał dalej, aby ukryć swoją zbrodnię! Innymi słowy – Makbet to tyran rządny władzy. Wszystko to prawda, ale Makbet mógłby się bronić. Przecież nie wymyślił tego wszystkiego sam. Przecież w lesie napotkał czarownice, które przepowiedziały mu najbliższą przyszłość, kolejne splendory, włącznie z władzą królewską. Nawet nie chciał za bardzo pomagać losowi – to Lady Makbet popchnęła go do czynu królobójstwa, czy nie? Machinę zła rozpętały siły nadprzyrodzone – potem już zło produkowało następne zło. Czy zatem Makbet winien był, czy nie winien zbrodni? Pewną odpowiedź daje Szekspir w finale tragedii: oboje – i Makbet i jego żona giną. Moralność owych czasów nakazywała, by zbrodniarz został ukarany i Szekspir trzyma się tej zasady we wszystkich dziełach. Z pewnością nie zdejmuje z Makbeta odpowiedzialności za zbrodnię i za uczestnictwo w pomnażaniu zła. Wiara w nadprzyrodzone siły, które rządzą światem, okazuje się jedynie usprawiedliwieniem dla Makbeta, kłamliwą ucieczką przed prawdą o jego niecnych występkach. Tak naprawdę, to przecież on dokonał okrutnej zbrodni i on zostanie pod koniec utworu za nią ukarany. Widzimy, że „Makbet” Szekspira jest do dzisiaj aktualny (powstała nawet jego ekranizacja) i będzie aktualny zawsze, ponieważ rozpatruje pojęcia ponadczasowe, takie jak zło, mord, walka o władzę, strach, istniejące przecież również w teraźniejszych czasach.

Ogólnoludzkie i ponadczasowe treści dramaturgii Szekspira

Materiały

Inspiracje biblijne w literaturze

Inspiracje biblijne w literaturze Biblia i Antyk to dwa źródła kultury europejskiej z łaciny biblia - książka. Zbiór ksiąg uważanych przez Żydów i chrześcijan za święte. Katolicki kanon ksiąg Pisma Świętego ustalono na Soborze Trydenckim w XVI wieku. Kanon obejmuje 46 ksiąg Starego Testamentu i 27 Nowego Testamentu. Mimo wielości autorów Biblia...

Motyw szaleństwa w literaturze

Szaleństwo Szaleństwo -1) choroba psychiczna; 2) postępowanie człowieka wykraczające poza ogólnie przyjęte normy, nie liczące się z niebezpieczeństwem; 3) postępo¬wanie człowieka ogarniętego wielką na¬miętnością (np. miłością, zazdrością, nienawiścią), irracjonalne i często de¬strukcyjne; szaleniec - wariat, furiat, narwaniec, c...

Mit o rodzie Labdakidów - interpretacja

Mit o rodzie Labdakidów Przedstawia dzieje Lajosa- króla Teb. Wyrocznia ostrzegła go, że zginie on z ręki swego syna Edypa, który potem ożeni się z własną matką (Jokastą). „Dobrzy” rodzice pozbyli się syna: przekuli mu pięty żelaznymi kolcami (stąd imię Edyp- „człowiek o spuchniętych nogach”), związali, i wyrzucili w gór...

Spór klasyków z romantykami

Spór pokoleniowy Spór klasyków z romantykami był sporem pokoleniowym. Pokolenie starsze opowiadało się za klasycyzmem. Młodsze, w kwestiach światopoglądowych poza cechami racjonalnymi i empirycznymi popierało także uczucia i emocje. Wiązało się to z dążeniami wolnościowymi i demokratycznymi. Był to spór nie tylko o sprawy estetyczne ale i świ...

"Jeszcze słychać śpiew i rżenie koni"

Historia Polski i trudna droga Polaków do odzyskania niepodległości miały ścisły związek ze sztuką w szerokim tego słowa znaczeniu. Najbardziej wrażliwi, czyli artyści, postrzegali Ojczyznę jako jedną z wartości najważniejszych. Często, gdy prawie całe społeczeństwo traciło nadzieję na jej odzyskanie i było zniechęcone do dalszej walki o wolność...

Bohaterowie "Ferdydurke"

Bohaterowie Postaci Ferdydurke nie zostały skonstruowane jako pełne osobowości. Prawie wcale nie ma informacji o ich przeszłości. Są one tylko nośnikami pewnych aktualnie rozważanych form, mają określone „gęby”, które zostały im przypięte w danej sytuacji wobec takich a nie innych osób („gęb”). Pełnego rysunku psych...

Postawa buntu wobec rzeczywistości

Literatura wyrasta z przeżyć i dążeń człowieka, opisuje jego działania, reakcje, postawy wobec rzeczywistości. Człowiek bywa aktywny, mocny, formułujący swój świat, ale bywa też potulny, biernie poddający się naciskom otoczenia. Chociaż w naturze ludzkiej leży bunt, to na czynny opór stać nieliczne jednostki. Pierwowzorem buntownika jest Promete...

Motyw przyjaźni w literaturze

Przyjaźń Przyjaźń - Duchowa, emocjonalna i platoniczna więź łącząca dwoje lub więcej ludzi, oparta na wzajemnym zro¬zumieniu, wspólnych doświadczeniach. Literackie przykłady przyjaźni wskazu¬ją, że związek taki kończy się zazwyczaj wraz ze śmiercią jednego z przyjaciół. Biblia (ST) - Dawid, przyszły król Izraela, przyjaźni się w młod...