Język i styl "Wesela" S. Wyspiańskiego



Język i styl "Wesela" S. Wyspiańskiego Liczne grono postaci „Wesela” to przegląd osób zróżnicowanych pod względem pochodzenia, wieku, płci, poglądów itp. Konsekwencją takiego zestawienia bohaterów są różnice między nimi w warstwie językowej. To zagadnienie często podejmowano w pracach historycznoliterackich poświęconych utworowi Wyspiańskiego. Przedstawiając reprezentantów inteligencji i chłopów autor wprowadza równocześnie charakterystyczny dla tych grup sposób wyrażania się. Goście z Krakowa posługują się językiem bardziej wyszukanym, zaś mieszkańcy Bronowic mówiąc gwarą. Jest to raczej stylizacja na miarę podkrakowskiej wsi z charakterystyczna skłonnością do mazurzenia. Chociaż zdarzają się w niej pewne niekonsekwencje, spełnia ona jednak swoją funkcję – sygnalizuje pochodzenie postaci i jest oznaką ludowości. Wypowiedzi bohaterów są dodatkowo zróżnicowane, zależnie od wieku, zawodu, funkcji społecznej czy rodzinnej itp. Pod tym względem mniejsze różnice występują pomiędzy kwestiami reprezentantów wsi. Przybysze z Krakowa stanowią grupę językową mniej jednolitą. Radczyni hołduje stylowi miejskiemu. Pan młody – inteligent z Krakowa – sięga niekiedy po słownictwo gwarowe. Upoetyzowanym, zmetaforyzowanym językiem posługuje się Rachel – wykształcona córka karczmarza, zaś Poeta, krytycznie nastawiony do literatury pięknej, formułuje myśli raczej w języku potocznym. Charakterystyczne formy fleksyjne i słownikowe przyporządkował autor Żydowi. Każda z postaci „Wesela” została wyposażona w język odpowiedni dla jej statusu społecznego. Trzeba jednak pamiętać, że język bohaterów dramatu podlega tu pewnym modyfikacjom uzależnionym od sytuacji, stanu emocjonalnego itp. Temu zróżnicowaniu towarzyszy też swobodnie dobierana miara wierszowa, wielkość figur stylistycznych, częste stosowanie powtórzeń, wykrzykników, zestawienie fraz potęgujących efekt muzyczności, gra językowa służąca wydobyciu ironii. Role rozpisane są na różne odmiany i emocjonalne odcienie językowe. Od prostych, gwarowych struktur składniowych sięga autor po zmetaforyzowany, pełen różnorodnych figur stylistycznych język poetycki. Dzięki temu postaci zyskują rysy charakteryzujące ich status społeczny, wrażliwość i stan emocji. Stylistyka utworu sięga od potoczności do tonu uroczystego, od trywialności po wzniosłość i sacrum. W tej, jakże szerokiej, skali możliwości językowych przeglądają się wszystkie postaci „Wesela”.

Język i styl "Wesela" S. Wyspiańskiego

Materiały

Spisek w "Panu Tadeuszu"

Spisek powstańczy Ksiądz Robak powraca na Litwę po długiej nieobecności w ojczyźnie, by wypełnić wolę Napoleona, tzn. przygotować naród do powstania, które wsparłoby działania armii francuskiej i polskiej kroczących na Moskwę. Należało uświadomić miejscową szlachtę, w jakim celu wojska przemierzają opanowane przez Rosję kraje. Trzeba było p...

Twórczość Norwida

Twórczość Norwida jako kontynuacja i przekroczenie tradycji romantycznych Cyprian Kamil Norwid jest reprezentantem drugiego pokolenia romantyków, którego młodość przypadła na czasy po klęsce powstania listopadowego. Pisarz miał bardzo silne poczucie zarówno przynależności pokoleniowej, jak też odrębności swojej generacji, zwanej przez niego pok...

Fraszki Jana Kochanowskiego

Fraszki Podobnie jak pieśni, fraszki pisał Kochanowski przez całe życie. W ciągu całej z górą dwudziestoletniej działalności poety powstało ich ponad trzysta. Na krótko przed śmiercią, w 1584 roku, autor wydał je w Krakowie w drukarni Łazarzowej (u Januszowskiego), a o ich popularności może świadczyć fakt, iż wkrótce pojawiły się nowe wyda...

Dwa nurty polskiego baroku

Dwa nurty polskiego baroku na przykladzie tworczosci wybranych autorow. I – NURT DWORSKI – rozwijajacy się na dworach magnackich i krolewskim. Nurt ten reprezentowany jest przez Jana Andrzeja Morsztyna i Daniela Naborowskiego. Ten typ literatury uprawiany był na wzor europejski, zwlaszcza modna stala się poezja wloskiego Marina, któ...

Liryki lozańskie A. Mickiewicza

Liryki lozańskie A. Mickiewicza. W 1838 r. Mickiewicz wraz z rodziną przeniósł się do Szwajcarii, gdzie podjął stałą pracę na stanowisku profesora literatury łacińskiej w Akademii Lozańskiej. Nie napawał optymizmem pisarza stan żony (choroba psychiczna) i zawiodły go rachuby na \"wojnę powszechną ludów\". Prysły więc jego nadzieje na rychły...

Dialog człowieka z Bogiem

Człowiek w dialogu z Bogiem. W literaturze możemy znaleźć wiele przykładów dialogów z Bogiem. Podczas jednych Bóg odpowiadał, zaś podczas innych nie, zawsze jednak ludzie zwracali się do niego, gdy byli w jakieś konkretnej potrzebie. Stąd najprawdopodobniej wzięło się przysłowie „Jak trwoga to do Boga”. Na podstawie różnych tek...

Żydzi w literaturze

49. KWESTIA ŻYDOWSKA W LITERATURZE. Polska nie jest już jednym z największych skupisk Żydów w Europie. W literaturze polskiej została jednak utrwalona pamięć o Żydach od wieków zamieszkałych w naszym kraju, ich religii, kulturze, języku, obyczajach. Z problematyką żydowską spotykamy się już we fragmentach „Starego Testamentu”. Nar...

Topos śmierci

Topos śmierci w literaturze. „Śmierć jako temat poruszony w poezji”, „Rozważania o śmierci”, „Tanatos -bóg śmierci”, „Egalitaryzm śmierci”, „Śmierć i miłość”. Różnie być może sformułowany temat, który stawia wymagania, by prześledzić literackie ujęcia tego terminu. Motyw śmierci nal...