• XVII wiek to okres, kiedy Polska była nękana licznymi wojnami. Styl i sposób życia zdominowany został przez dwa nurty społeczne: Sarmatyzm był ideologią wytworzoną przez polską szlachtę. Przypisała ona sobie pochodzenie od starożytnego plemienia Sarmatów, ludu niezwykle walecznego i dzielnego spokrewnionego ze Scytami. Zgodnie z ówczesnymi przekonaniami szlachty jedno z plemion Scytów przywędrowało ze stepów Morza Czarnego nad Wisłę, obróciło tubylców w niewolników i stało się "narodem szlacheckim". Powyższa fantastyczna wizja spowodowała, iż szlachta polska stawała się zadufana w sobie, chełpiła się swoim pochodzeniem i wynosiła ponad inne narody Europy. Najbardziej negatywnym zjawiskiem było sobiepaństwo szlacheckie, życie ponad stan, nieliczenie się z prawem i władzą królewską. Jakość bojowa pospolitego ruszenia wobec niebezpieczeństw zagrożenia kraju była wątpliwa. Wśród szlachty panoszyła się ciemnota i zacofanie, całkowite lekceważenie nauki i oświaty, dewocja i zabobony. Kontrreformacja to drugi prąd umysłowy i ruch społeczny baroku. Rozpoczął się po soborze trydenckim (1545-1563), na którym Kościół opracował swoistą strategię walki z reformacją. Zagrożony przez inne kościoły powstałe w wyniku reformacji renesansowej kościół katolicki całkowicie przeciwstawił się i zwalczał innowierców. Polski sejm koronacyjny w 1633 roku zatwierdził poprawkę mówiącą o zachowaniu praw kościoła rzymskokatolickiego, która to zapisana w nie dość jednoznacznej formie dawała szerokie pole do interpretacji. W efekcie rozpoczęła się ostateczna rozprawa z najbardziej radykalnym odłamem polskiej reformacji, ze zborem braci polskich. Uchwała sejmowa doprowadziła do umocnienia pozycji Kościoła i jego zwycięstwa w walce z reformacją.
Główne nurty społeczne w Baroku
• XVII wiek to okres, kiedy Polska była nękana licznymi wojnami. Styl i sposób życia zdominowany został przez dwa nurty społeczne: Sarmatyzm był ideologią wytworzoną przez polską szlachtę. Przypisała ona sobie pochodzenie od starożytnego plemienia Sarmatów, ludu niezwykle walecznego i dzielnego spokrewnionego ze Scytami. Zgodnie z ówczesnymi przekonaniami szlachty jedno z plemion Scytów przywędrowało ze stepów Morza Czarnego nad Wisłę, obróciło tubylców w niewolników i stało się "narodem szlacheckim". Powyższa fantastyczna wizja spowodowała, iż szlachta polska stawała się zadufana w sobie, chełpiła się swoim pochodzeniem i wynosiła ponad inne narody Europy. Najbardziej negatywnym zjawiskiem było sobiepaństwo szlacheckie, życie ponad stan, nieliczenie się z prawem i władzą królewską. Jakość bojowa pospolitego ruszenia wobec niebezpieczeństw zagrożenia kraju była wątpliwa. Wśród szlachty panoszyła się ciemnota i zacofanie, całkowite lekceważenie nauki i oświaty, dewocja i zabobony. Kontrreformacja to drugi prąd umysłowy i ruch społeczny baroku. Rozpoczął się po soborze trydenckim (1545-1563), na którym Kościół opracował swoistą strategię walki z reformacją. Zagrożony przez inne kościoły powstałe w wyniku reformacji renesansowej kościół katolicki całkowicie przeciwstawił się i zwalczał innowierców. Polski sejm koronacyjny w 1633 roku zatwierdził poprawkę mówiącą o zachowaniu praw kościoła rzymskokatolickiego, która to zapisana w nie dość jednoznacznej formie dawała szerokie pole do interpretacji. W efekcie rozpoczęła się ostateczna rozprawa z najbardziej radykalnym odłamem polskiej reformacji, ze zborem braci polskich. Uchwała sejmowa doprowadziła do umocnienia pozycji Kościoła i jego zwycięstwa w walce z reformacją.