Biblia (dosł. "księgi" [gr.] l.poj. biblion) chrześcijańska składa się ze Starego i Nowego Testamentu (Przymierza). Stary Testament obejmuje 45-47 ksiąg spisanych głównie po hebrajsku, lecz również po aramejsku (b. mało) i grecku (2 księgi). Nowe Przymierze to 27 ksiąg w języku greckim. Podział na księgi: - historyczne - poemat epicki, saga rodowa, opowiadania historyczne, kronika, nowela dydaktyczna, zbiór praw; - mądrościowe - dialog, monolog filozoficzny, pieśń miłosna, przypowieść, przysłowie, aforyzm, psalm(pieśń, hymn, modlitwa); - prorockie - mowa religijna, kazanie, wyrocznia, przekleństwo, lamentacja, list, apokalipsa. Sensy interpretacyjne: - sens dosłowny - literalny; - sens duchowy - moralny - ukazuje normy życia; - eschatologiczny - zbawienie i życie pośmiertne; - typiczny (alegoryczny) - ukazujący budowę Pisma Św. Typy biblijne (jednoznaczne - alegorie): Adam typem Chrystusa, Jerozolima - Kościoła lub ojczyzny niebieskiej, ofiara Izaaka - ofiara Chrystusa. Redakcje Pisma Św.: --XI/Xw. - czasy kr. Salomona - JHWH -IXw. - elochiści - Elohim -VIIw. - deuterotomiści -VIw. - kapłańska Główne przekłady to; - Septuaginta (dosł. "siedemdziesięciu" [gr.]) II i III w. p.n.e. dokonany w śodowisku zhellenizowanych Żydów. - Wulgata (vulgatus [łac.] - rozpowszechniony) Św. Hieronima IVw. n.e.- przekład kanoniczny - polskie: -Biblia królowej Zofii (szaroszpatacka) XV w. -Biblia Leopolity (1561) -Biblia Jakuba Wujka (1599) -Biblie: brzeska (1563), nieświeska (1572), gdańska (1932) - innowiercze -Biblia Tysiąclecia (1965).
Biblia - wstęp, dzieje, budowa
Biblia (dosł. "księgi" [gr.] l.poj. biblion) chrześcijańska składa się ze Starego i Nowego Testamentu (Przymierza). Stary Testament obejmuje 45-47 ksiąg spisanych głównie po hebrajsku, lecz również po aramejsku (b. mało) i grecku (2 księgi). Nowe Przymierze to 27 ksiąg w języku greckim. Podział na księgi: - historyczne - poemat epicki, saga rodowa, opowiadania historyczne, kronika, nowela dydaktyczna, zbiór praw; - mądrościowe - dialog, monolog filozoficzny, pieśń miłosna, przypowieść, przysłowie, aforyzm, psalm(pieśń, hymn, modlitwa); - prorockie - mowa religijna, kazanie, wyrocznia, przekleństwo, lamentacja, list, apokalipsa. Sensy interpretacyjne: - sens dosłowny - literalny; - sens duchowy - moralny - ukazuje normy życia; - eschatologiczny - zbawienie i życie pośmiertne; - typiczny (alegoryczny) - ukazujący budowę Pisma Św. Typy biblijne (jednoznaczne - alegorie): Adam typem Chrystusa, Jerozolima - Kościoła lub ojczyzny niebieskiej, ofiara Izaaka - ofiara Chrystusa. Redakcje Pisma Św.: --XI/Xw. - czasy kr. Salomona - JHWH -IXw. - elochiści - Elohim -VIIw. - deuterotomiści -VIw. - kapłańska Główne przekłady to; - Septuaginta (dosł. "siedemdziesięciu" [gr.]) II i III w. p.n.e. dokonany w śodowisku zhellenizowanych Żydów. - Wulgata (vulgatus [łac.] - rozpowszechniony) Św. Hieronima IVw. n.e.- przekład kanoniczny - polskie: -Biblia królowej Zofii (szaroszpatacka) XV w. -Biblia Leopolity (1561) -Biblia Jakuba Wujka (1599) -Biblie: brzeska (1563), nieświeska (1572), gdańska (1932) - innowiercze -Biblia Tysiąclecia (1965).