Analiza "Kobiety Rubensa" Wisławy Szymborskiej



Kobiety Rubensa Jest to jeden z wierszy W. Szymborskiej poświęconych sztuce (po¬chodzi z t. Sól z 1962 r.). Prezentuje on zarazem model człowieka ba¬roku. Konwencja, styl, tematyka malarstwa Rubensa odpowiadają za¬interesowaniom i preferencjom epoki. Barok kojarzy się tu z bujną zmysłową erotyką, rozlewną w kształtach cielesnością, chęcią zapo¬mnienia o przemijaniu i śmierci. Bohaterki malarskich wizji Rubensa to Waligórzanki, żeńska fauna. Ich charakterystyka sprowadza się do ukazania wyglądu zewnętrznego w aspekcie funkcji pełnionych w alkowie. Są otyłe, rozdynione, nadmierne i określone jako tłuste dania miłosne. Kobiety epoki baro¬ku odbiegają urodą od poprzedniczek (Wygnanki stylu. Żebra przeli¬czone, // ptasia natura stop i dłoni.), wręcz obowiązuje je obfitość kształtów wyeksponowana w nagości lub zaledwie namiastce ubioru. Podmiot liryczny wyraźnie opowiada się przeciwko tak pojętej zmysłowości i erotyce. Bohaterki malarskich dzieł zostają tu ożywione, by jeszcze bardziej pogłębić wrażenie ich cielesności. Jest ona ich istotą. Poetycki opis eksponuje określenia zaczerpnięte z biologii: [...] śpią z otwartymi ustami. Źrenice ich uciekły w głąb i penetrują do wnętrza gruczołów, Z których się drożdże sączą w krew. W technice kontrastu (ulubiony środek artystyczny baroku) poetka zestawia modelki Rubensa z delikatnymi, szczupłymi, subtelnymi kobietami średniowiecza, które (również ożywione) cichutko umknęły po nie zamalowanej stronie płótna. Dla nich nie ma miejsca w siedemnastym wieku. Zmienił się styl bycia i tematyka malarstwa, teraz fa¬scynujące są inne modelki i sposób ich przedstawiania. Odmienne jest również ich otoczenie i nastrój obrazu: Albowiem nawet niebo jest wypukłe, wypukli aniołowie i wypukły bóg – Febus wąsaty, który na spoconym rumaku wjeżdża do wrzącej alkowy. Wiersz jest poetycką refleksją o sztuce baroku, ale i o tym, czego ona unika. Od nie zamalowanej strony płótna widać wyraźnie, czego i malarstwu Rubensa brak, jakich obrazów mistrz się wystrzega, czym podszyta jest jego sztuka. Zmysłowość kryje lęk przed śmiercią. I choć angeliczne postaci sióstr „drugich” funkcjonują poza kadrem malar¬skim, rozpoznajemy pierwsze oznaki umierania, atrybuty rozkładu i ni¬szczenia: źrenice uciekające w głąb ciała, fermentującą krew, rzężenie śpiących. Wiersze Szymborskiej dowodzą ważnej prawidłowości: poet¬ka odbiera widzialny świat ekscentrycznie, uwzględniając nie tyle śro¬dek, ile peryferie, przesuwając wzrok na sam skraj kadru.10 Utwór składa się z siedmiu cząstek o zróżnicowanej liczbie we¬rsów (od trzech do siedmiu). Refleksja o malarstwie barokowym zo¬stała ujęta w system wiersza wolnego, białego (bezrymowego). Poza wskazanym już kontrastem można tu odnaleźć oznaki ożywienia plastycznej wizji malarza. Bohaterki liryczne ukazane są poprzez szereg skojarzeń sugerujących ich pulchność i erotyzm. Poruszenie malar¬skiego obrazu wiąże się z nagromadzeniem czasowników w stronie czynnej, np. Córy baroku. Tyje ciasto w dzieży, parują łaźnie, rumienią się wina, cwałują niebem prosięta obłoków, rżą trąby na fizyczny alarm. Kobiety baroku i średniowiecza zostały ukazane jako element stale zmieniającej się mody i stylu. Kolejne epoki mają swoje preferencje i upodobania. Autorka chętnie używa peryfrazy, np. rżą trąby na fizyczny alarm, metafory, m.in. tłuste dania miłosne, wyliczenia – np. różne epoki (wiek trzynasty, dwudziesty, siedemnasty) i kolejne wizje kobiet w sztuce. Tematykę malarstwa Rubensa oddaje słownictwo o wyra¬źnych walorach zmysłowych, np. nagie, tyje, parują, na spoconym ru¬maku, do wrzącej alkowy oraz wyrazy oddające kształty, krągłości, wypukłości.

Analiza "Kobiety Rubensa" Wisławy Szymborskiej

Materiały

Oblicze szatana w literaturze Młodej Polski

Wojciech Gutowski : Królestwo Antychrysta i tęsknota Lucyfera. Oblicza szatana w literaturze Młodej Polski [w:] Stulecie Młodej Polski, red. M. Podraza-Kwiatkowska, Kraków 1995. Typologia szatana wg Stanisława Przybyszewskiego : „Szatan jest jak każde bóstwo trójjedyny. Jest bogiem nierządu i kazirodztwa, bogiem złodziei i zbrodniarzy. [...

Nawiązania do antyku

Powszechne jest mniemanie, iż starożytne literatury grecka i rzymska oraz biblia to dwa źródła naszej kultury i literatury. Cyprian Kamil Norwid w wierszu \"Moja Ojczyzna\" wyraził następującą myśl: \"Naród mnie żaden nie zbawił, ni stworzył, Wieczność pamiętam przed wiekiem, Klucz dawidowy usta mi otworzył ...

Władza jako przywilej, obowiązek czy przekleństwo ?

Władza to przywilej, obowiązek czy przekleństwo? Rozpoczynając rozważania nad problemem czy władza jest obowiązkiem, przywilejem czy też przekleństwem, warto się najpierw zastanowić, czym jest władza w ogóle. Zwykle określamy ją jako możliwość kierowania innym człowiekiem bądź grupą ludzi i konieczność brania odpowiedzialności za podejmowan...

Średniowieczne zabytki języka polskiego

Początki dziejów naszego języka wiążą się z kształtowaniem się naszej państwowości i przyjęciem chrześcijaństwa w 966 roku. Państwo Mieszka I scalało wcześniejsze państwa plemienne. Każde z tych plemion posługiwało się swoim dialektem. Dialekty te różniły się między sobą. Nie były to jednak duże różnice, nie uniemożliwiały one porozumiewania się...

Racja Kreona czy Antygony?

W Antygonie Sofoklesa mamy do czynienia z konfliktem tragicznym , sprzecznością pomiędzy prawem ziemskim i boskim . Autor stawia głównych bohaterów : Antygone , Kreona , Hajmona i Eurydyke w sytuacji wyboru . Nie są oni zmuszeni wybierać między dobrem a złem lecz między wartościami równorzędnymi .Nad bohaterami ciąży klątwa bogów , dlatego każde...

Historia Hermesa

Temat: Hermes - historia życia Hermesa urodziła Maja, córka Tytana Atlasa, w której zakochał się Zeus. Parę godzin po narodzinach niemowlak poczuł potężny głód. Miał ochotę na mięso pieczone w ognisku, a nie na mleko matki. Chwilę później zerwał pieluchę, wyskoczył z kołyski i uciekł z groty. Gdy dotarł do Tesalii, zakradł się do obory króla ...

Kariera Szekspirowskiej tragedii miłości w "Romeo i Julia"

Kariera Szekspirowskiej tragedii miłości Dramat Romeo i Julia już w czasach Szekspira zapoczątkował swój wielki tryumfalny pochód poprzez sceny całego świata. Pierwsze inscenizacje powstawały w zespołach wędrownych aktorów angielskich. Żywotność utworu wiążę się z kręgiem ponadczasowych problemów, jakie zostały tu poruszone. Przede wszystk...

"Konrad Wallenrod" - przesłanie i znaczenie utworu

Przesłanie i znaczenie utworu W Wilnie Wallenrod nie mógł być wydany ani w Warszawie – pisał Adam Mickiewicz w liście do Tomasza Zana, przyjaciela z czasów filomackich.14 Ten stan rzeczy związany był z jasno nakreślonym przesłaniem utworu, który – mimo historycznego kamuflażu i zastrzeżeń autora w Przedmowie – od razu prz...